12-0459-odG “‘Ruit”

DE NIEUWE DOKKEN, GENT – HET BOUWEN VAN EEN MEERGEZINSWONING IN LAAGBOUW

Ruit bevindt zich op het meest zuidelijke punt van de Nieuwe Dokken. Door zijn hoogte en zijn positie in het stedenbouwkundig brochette-model ontstaan verschillende visuele benaderingen op het gebouw waardoor elke gevel zijn rol speelt. Vanuit het noorden en oosten zie je vooral het bovenste deel van het lijf en kroon en speelt het meer zijn rol op stedenbouwkundige grotere schaal. Vanuit het zuiden en westen ontstaan perspectieven op Ruit waardoor de benaderingen meer van belang zijn. Vanuit Dampoort doemt Ruit op vanuit de Afrikalaan, en is door de bocht en de bouwvrije groene zone een zicht op het ganse gebouw met steeds meer detail bij de benadering. Vanuit de stad is er een tragere benadering via de Matadibrug en vanop de kaai, die meer belang geeft aan de sokkel. De geleding met een sokkel en kroon speelt zijn rol op de verschillende schalen en benaderingen, en de positie is een scharnier in zijn context.

Ruit evolueerde in een participatief ontwerptraject van elegant groen ruitvormig volume naar een blokvormig rood dokgebouw. Enkel op het gelijkvloers is er nog de referentie naar de trapeziumvormige footprint als voorziene bouwzone. Als laatst gerealiseerde toren van de Nieuwe Dokken ambieert het een verschijningsvorm die aansluit bij de haven- of dokcontext door zijn prominente ligging aan de kade en zijn blokvormige volumetrie. Het rechthoekig volume wordt eenvoudig in vertrouwd metselwerk gematerialiseerd en heeft een logische rationele gevelgeleding zoals het een gebouw uit de tijd van het ontstaan van zijn dokcontext betaamd. Met de gascentrale en zijn prachtige ronde schouw, en het verbouwde Acec-gebouw aan de overzijde van het water zijn nog kwalitatieve restanten uit de oorspronkelijke context waar Ruit met zijn verschijning naar refereert. Ruit sluit aan bij zijn industriële context weliswaar als een nieuw gebouw, waarbij logica en eenvoud van bouwen een eigenheid is. BLAF ambieert een sluitstuk van de Nieuwe Dokken met een tijdloos karakter.

In de twee-laagse sokkel van de woontoren bevinden zich de collectieve ruimtes en toegangen. Het gelijkvloers is voornamelijk fietsberging, voor de bewoners van Ruit, overdekt bereikbaar en verbonden met de inkom. In de driehoekige fietsberging worden fietsen voor Waterfront gestald. De toegang tot de woningen bevindt zich aan het pleintje, de collectieve groene patio die ruimte geeft tot ontmoeting. Een ritme van kolommen op het maaiveld begeleidt de bewoners en bezoekers naar de overdekte inkom, die voor beschutting tegen wind en regen zorgt aan de rustige noordzijde vooraleer binnen te gaan.

Boven het gelijkvloers bevinden zich een collectieve en commerciële functie. Terwijl alle gevelopeningen voor het wonen recht zijn, worden de gevelopeningen van deze publiekere functies met rondbogen geaccentueerd. Voor BLAF is deze vormgeving een zoektocht naar het beperken van beton en staal in het duurzamer bouwen. Een ritme van rondbogen en cirkels accentueert de verhoogde horeca en geeft een specifieke identiteit aan deze plek op het einde van de Matadibrug. Hopelijk wordt dit punt (net als Dek aan de Bataviabrug) een herkenbare ontmoetingsplek en rustpunt. Een monumentale brede trap geeft vanop het maaiveld rechtstreeks toegang tot het ZW-balkonterras aan het water, en start net als de toegang tot de bovenliggende woningen aan de noordgevel. Naast de trap bevindt zich een lift (enkel naar de eerste verdieping) die toegankelijkheid biedt naar de horeca en ook ingezet kan worden voor leveringen. In het inkomsas waar trap en lift toekomt is de toegang naar enerzijds de commerciële horeca ruimte en anderzijds naar een polyvalente ruimte voor de (buurt)bewoners (in het ontwerpproces amenities genoemd). Zowel de noordelijk gelegen polyvalente ruimte als de L-vormige horeca aan zuid- en westgevel hebben toegang tot het rustiger oostelijk terras, wat een extra open ruimte biedt naast het commerciëler terras aan de waterkant.

Het lijf van Ruit bestaat uit 11 lagen van 4 diverse appartementen, met zowel 1, 2 als 3 kamerwoningen. Het totaal van 44 appartementen heeft eenzelfde gevelopening voor elke ruimte die daglicht nodig heeft, maximaal qua hoogte gelet op brandoverslag. Enkel de overdekte terrassen hebben een grotere gevelopeningen, telkens door zijn positie een gerichtheid naar het westen en dus de stad en het dok. Ruit wordt bekroond met 3 penthouses op de bovenste 2 lagen. Grotere gevelopeningen en terrassen zorgen voor de visuele identiteit van de kroon.

De toegangen tot de horeca en de woningen bevinden zich allen aan de noordgevel, waar de 8m brede toegangsweg voor de brandweer zich ook bevindt. De parking onder Waterfront heeft zijn toegang in Ruit. Deze toegang en een bijkomende inkom naar de fietsberging (dichter bij het zuidelijk fietspad) bevinden zich in de oostgevel. De west- en zuidgevel is op het maaiveld gesloten, geornamenteerd met een claustra in het spaarveld onder de rondbogen eindigend in een plint op zithoogte tov de nulpas. De claustra’s bieden natuurlijk licht aan de fietsbergingen. Het ritme van rondbogen met kolonades en spaarvelden, met gesloten gevels zorgen voor een geleiding naar de noordgevel waar dus alle inkompartijen zicht bevinden aan de stedelijke patio. De gesloten gevels worden gebufferd in het westen door de verhoogde kade en zuidelijk door een groenstrook tussen gebouw en fietspad.

2 liften en 2 trapkernen zorgen voor de vertikale circulatie en de stabiliteit van het gebouw. Een aparte lift naast de monumentale trap naar de horeca zorgt voor toegankelijkheid naar de publiek toegankelijke ruimte.

BOUWHEER
Schipperskaai Development nv (Caaap & Van Roey Vastgoed)

PROGRAMMA
Oprichten van een hoogbouw met 47 woonentiteiten, ruimte voor fietsenstallingen, horeca en gemeenschap + een ondergrondse parking onder de gebouwen RUIT, WATERFRONT voorzien van 42 parkeerplaatsen en technische ruimtes

BOUWPLAATS
Koopvaardijlaan, Gent

CONCEPTUEEL ARCHITECT
BLAF architecten

UITVOEREND ARCHITECT
eld architects nv

STATUS
in bouwaanvraag