“Big Brick Hybrids”

BOUWSYSTEMEN MET EEN ZELFDRAGENDE BAKSTEENGEVEL, BIOBASED ISOLATIE EN EEN HOUTEN BINNENSTRUCTUUR ALS CIRCULAIR ALTERNATIEF VOOR DE SPOUWMUUR

Duurzaam en circulair bouwen met baksteengevels

We maken de ambities om duurzaam en circulair te bouwen heel concreet door een voorstel te formuleren voor de materialisatie en constructie van de woningen. Teamlid BLAF architecten doet de voorbije 6 jaar onderzoek naar hybride gevelconstructies met zelfdragende gevelmuren met Big Brick, in combinatie met bio based isolatiemateriaal en houtconstructies. BLAF realiseerde de voorbije jaren verschillende proefprojecten en voert onderzoek naar deze constructiemethode in het kader van Vlaanderen Circulair, onder andere met de hulp van de KUL en de Ugent. De lagen van de Big Brick constructiemethode, van buiten naar binnen, zijn:
Big Brick is een groot formaat gevelbaksteen die door BLAF werd ontwikkeld. De keuze voor gevelbaksteen appelleert aan de geschiedenis van deze plek. De grote voordelen van gevelbaksteen zijn de levensduur, esthetische kwaliteit en de beperkte schaduwkosten die aan het materiaal verbonden zijn, hoofdzakelijk dankzij het onderhoudsvrij karakter van baksteen. Door zelfdragende gevelmuren te bouwen kunnen we eenvoudig en reversibel bouwen, zonder complexe bouwknopen, zonder secundaire verankeringen en geveldragers die een levensduur-verkortende impact hebben op het metselwerk. De Big Brick heeft ook een positieve impact op het hitte-eilandeffect. Het duurzaamheidsprincipe van Big Brick is helder: als we energie investeren in de productie van gevelbaksteen moeten we de constructiewijze en het ontwerp zo opvatten dat het metselwerk zo lang mogelijk kan meegaan.

De toepassing van bio based isolatie staat op de rand van de doorbraak. Kalkhennep presteert zeer goed op het vlak van lokale productie (kan zelfs op de site zelf gezaaid en geoogst worden) en CO2. Maar ook de bouwfysische eigenschappen van kalkhennep zijn aantrekkelijk: een goede isolatiewaarde met een grote hygroscopische capaciteit, die de materialen waarmee het in contact staat de tijd geeft om uit te drogen, en die door zijn PH waarde voorkomt dat er schimmelvorming of rotting kan ontstaan. Als constructiemateriaal ten slotte heeft kalkhennep het voordeel van de makkelijke verwerking en plaatsing.
De binnenste laag van de gevelconstructie bestaat uit houtskelet. Hierdoor vermijden we onnodig gebruik van beton en maken we een forse winst in de CO2 huishouding van het project. Houtskelet laat ons toe om de constructiedikte van de isolatie en de structuur van het gebouw op te vatten als één pakket, zonder dat de materialen op een onomkeerbare manier met elkaar verbonden worden. De kalkhennep beschermt het hout tegen schimmelvorming en rotting, en het houtskelet zorgt voor een “breatheable” geheel. De houtskeletconstructie kan worden afgewerkt met magnesiumbord, vergelijkbaar met andere afbouwplaten, maar dan zonder gebluste kalk of formaldehyde. Binnen de grondgebonden woningen willen we het verder inzetten op houtskelet bespreekbaar maken. De voordelen zijn immers groot: minder beton en cementgebonden dekvloeren (cfr technieken: we kunnen bouwen zonder vloerverwarming), minder materiaalgebruik, sneller bouwen (droog bouwen) etc. Het spreekt voor zich dat de woningscheidende wanden zullen worden opgetrokken in massieve materialen, hoofdzakelijk omwille van de akoestische prestaties.

LINKS
architecture in practice

BLAF Big Brick 1.0 (2016)
manufactured by wienerberger

Eerste steen binnen de bouwmethodiek van massieve buitenconstructie en lichte, geïsoleerde binnenconstructie. Deze steen is gemaakt bij Wienerberger. Speciaal persmond voor deze steen, bewust rode steen vanuit het onderzoek naar prijs (klei), betaalbaar, maar ook met zo weinig mogelijk additieven en energie. Dit is geen gecommercialiseerde steen. Overschotten zijn van werf naar werf gegaan, in totaal slechts een tiental stenen over.

BLAF Big Brick 2.0 (2018)
manufactured by ploegsteert

Tweede steen met de bouwmethodiek, in contact gekomen omdat zij een vraag hadden voor een nieuwe toonzaal, en zij hadden het MX-formaat al in hun gamma. Samen met hen is een nieuwe persmond gemaakt om DEK (odG) te bouwen. Niet alleen voor woningen (waarvoor de 1.0 gemaakt is), de 30cm van deze steen is voornamelijk voor de opleg aan beide kanten te maken voor de ‘koude’ terrasstructuur. De persmond bestaat, dus vanaf x-aantal vierkante meter kan hij gemaakt worden
Voor het Dek ontwikkelde BLAF architecten een nieuwe versie van hun ‘Big Brick’ gevelsteen. Het project kadert hiermee in het onderzoek dat BLAF voert naar de relatie tussen materiaal, constructie en verschijningsvorm van baksteenarchitectuur. En het geeft het gebouw daarbovenop een heel uniek karakter.