14-0512-wsT

OVER RUIMTE, GELUID EN WOONKWALITEIT

Woning wsT is een van de experimentele projecten waar BLAF architecten bekend om staat in Vlaanderen en daarbuiten. Het maakt deel uit van hun onderzoek om op een andere manier te bouwen en te streven naar performante duurzame gebouwen die de precieze relatie tussen materiaal, constructie en context aanpakken. Sinds de introductie van de energieprestatienormen ‘EPB’ in 2006 is thermische isolatie in de huiden van gebouwen geleidelijk dikker geworden, waardoor een verschuiving naar lichte en goedkope gevelbekledingsmaterialen zoals pleister, leien, pannen, textiel enz. herkenbaar in de experimentele productie van BLAF. Wat bakstenen gevels betreft, betekende dit een evolutie naar bakstenen tegels die als ‘buitenbehang’ op gebouwen werden gelijmd, waarbij BLAF al in een vroeg stadium merkte dat een constructiemethode met op elkaar verlijmde lagen zou leiden tot de onmogelijkheid om de materialen aan het einde van de levenscyclus van het gebouw te scheiden, wat zou resulteren in enorme hoeveelheden niet-herbruikbaar afval. Ook wat betreft het ontwerp leidt deze evolutie tot nieuwe esthetiek, waarbij tektonische uitdrukkingen niet langer als het resultaat van het stapelen van stenen worden beschouwd, evenals een herijkte positie van de architect ten opzichte van het ontwerp van de gebouwgevel. Een andere evolutie in de bakstenen gevel is het dunner maken van de buitenschil, om halsstarrig de traditioneel evoluerende spouwmuur-constructie blijvend te kunnen toepassen. De overwegingen van BLAF bij het ontwerp en de constructie met bakstenen hebben geleid tot een reeks hybride huizen, waarin houtskelet constructies en de ontwikkeling van de nieuwe zelfdragende ‘Big Brick’ worden onderzocht. De woning wsT zit in een reeks van 3 huizen (btL, tmEK en wsT), waarin de architecten het gebruik van de BLAF-steen 1.0 toepassen, die ism Wienerberger werd ontwikkeld. Hierbij werd tevens de vorm van de schil onderzocht in functie van zijn autonomie.

De woning ligt op een heuvel in het centrum van Sint-Katherina-Lombeek, en vlakbij het station van Ternat.

De voorgevel staat parallel met de straat, effectief op de lijn tussen de voorste punten van de naburige gebouwen. Tov de schuine (120°) zijdelingse perceelsgrenzen wordt de rechtergevel eveneens parallel geplaatst. Door deze gevels te verbinden met de achtergevel/zijgevel ontstaat een gelijkzijdig driehoekig grondplan. De gevels worden uitgewerkt als tipgevels, waartussen een hellend dak de tippen verbindt. Hierdoor ontstaat een compact volume dat zich typologisch en morfologisch integreert in zijn omgeving.

Deze geometrische vorm en volume wordt in een houten skeletstructuur gerealiseerd, 3 bouwlagen met telkens 3 verschillende draagrichtingen waardoor de collectieve ruimtes zich doorheen de woning alzijdig wentelen. De open geconstrueerde grondplannen worden polyvalent ingevuld. Rond het houtskelet wordt een bakstenen stolp gebouwd, door zijn vorm structureel autonoom. De stolp is gebouwd met de zelfdragende BLAF Big Brick 1.0 en vormt samen met de houten geïsoleerde wanden een uiterst performante schil voor de woning. Energetische, ecologische en circulaire efficiëntie is een doel, bouwlogica een middel en een contextueel ingepast ontwerp een resultaat.

De woning wordt op een hybride en ambachtelijke manier geconstrueerd, refererend naar de pre-industriële bouwmethodieken maar dan weliswaar volgens de huidige en toekomstige normen. De binnenconstructie is geen traditioneel houtskelet maar een prefab houten ‘kolommen en balken’-structuur met pen gat verbindingen als heel flexibele polyvalente structuur waarbij de wanden nadien ingevuld werden met houtskelet. De buitenconstructie is een zelfdragende gevelsteen die na experiment en onderzoek door BLAF specifiek voor dit project door Wienerberger geproduceerd werd, de BLAF Big Brick 1.0. Deze hybride constructie zorgt voor een ecologische en uiterste energetisch efficiënte buitenschil, waardoor er een beperking mogelijk is van energievraag. Op een lowtech manier wordt hieraan voldaan met een compact-unit van Pichler.

OPDRACHTGEVER
Privaat

LOCATIE
Ternat (BE)

ONTWERPTEAM
BLAF architecten

PROGRAMMA
Eéngezinswoning

BRUTO VLOEROPPERVLAKTE
232m²

NETTO BOUWBUDGET
€ 305.000 (excl BTW en erelonen)

EENHEIDSPRIJS
1.314 €/m²

STATUS
Opgeleverd 2020

MATERIALEN
buitenstructuur BLAF-Brick 1.0, binnenstructuur hout

FOTOGRAFIE
Stijn Bollaert

PUBLICATIES (PAPIER)
2024 – “Belgian Architects Today”, Lannoo Publishers (BE), Agata Toromanoff

PUBLICATIES (DIGITAAL)
afasiaarchizine.com, baunetz.de, archidust.com, archello.com, baunetzwissen.de, divisare.com, archdaily.com